Yıldırımın; insanlara, tüm canlılara ve nesnelere zarar
verebilen yangınlara neden olabilen mekaniksel olarak zarar
veren elektronik devreleri bozan veya bunları doğrudan
etkileyen atmosferik elektriksel boşalmadır.%10pozitif %90
negatif olarak gerçekleşir.
Yıldırım 2.etkileri genel olarak sıralamak istersek;
Bilgisayar sistemleri, kontrol sistemleri,gerilim regülatör
sistemleri güç besleme sistemleri ve haberleşme sistemleri
için tehlikeli olabilir.Yeryüzündeki bütün topraklı yapılar
üzerindeki ve çevresindeki en korumasız, en sivri ve en yüksek
noktalar en riskli alanlardır. Paratoner yıldırım akımını
yakalayarak insan hayatına, binalara, tesislere, bölgeye zarar
vermeden, yangına yol açmadan düşük dirençli iletkenlerle en
kısa yoldan toprağa akıtır.
Bugün radyo aktif paratonerler yerini atom enerjisi kurumunun
10 yıllık
kullanım
ömürleri sonunda kullanmayı veya değiştirmeyi tavsiye ettiği
aktif paratonerlere bırakmıştır.
Aktif paratonerlerin yanı sıra faraday kafesleri yıldırım
yakalama tesisatları da pratikte kabul gören ve etkin bir
yıldırımdan korunma yöntemlerinden biridir.
Elektronik cihazların ve önemli binaların yıldırımdan
korunmalarında yalnızca paratoner tesisti ile yetinilmeyip
koruyucu ekipmanların(alçak gerilim parafudrları, yıldırım
deşarjına karşı koruma modülleri ve diğer koruma modüllerinin)
düşülmesi gerekmektedir.Bu tercih olası sorunların arıza veya
kayıplara yol açmadan giderilmesi için yararlı olmaktadır.
Pratikte trafo direğine düşen bir yıldırımın birçok uzak
yerdeki uydu alıcısı gibi birçok elektronik cihazları da
bozduğu görülmüştür.Yıldırıma karşı korunma maliyeti böyle
durumlarda çok daha düşük olmaktadır.
Yıldırımdan korunma tesisinin , yıldırımın oluşmasına engel
olamayacağı bilinmelidir.
TOPRAKLAMA
İyi bir topraklama tesisinin en düşük maliyet ile
gerçekleştirilebilmesi için binaların ilk tasarım anından
itibaren toprak yapısının ve binanın temel yapısından
başlayarak tasarım aşamasında incelenmesi ile bu bilgilerin
doğru bir biçimde kullanılması ile mümkündür. Paratonerin
yeterli topraklama
yapabilmesi için paratonerin topraklama direncinin 5 Ω(ohm)*m
değerinin altında olması gerektiğini’ni unutmamak
gerekmektedir. Yeterli topraklamamın olmaması durumunda
paratonerin yıldırım deşarjını toprağa iletemeden çevreye
sıçraması mümkündür. En büyük tehlikede yarım yamalak yapılmış
bir paratoner tesisatıdır.
Yıldırımın; direncin en düşük olduğu yolu tercih etmesi
kaçınılmazdır.
Paratoner tesisatında projelendirme, indirme iletkenlerinin
güzergahı ve bağlantıları mutlaka konunun uzmanı yetkili
kişiler veya firmalar tarafından yapılmalıdır.
En iyi topraklama direnci uygulaması toprak yayılma direncinin
ölçülerek gerekli topraklama adedinin bulunmasından sonra
yapılan topraklamadır, pratikte topraklama direncinin;
özellikle parlayıcı ve patlayıcı ortamlar ile önemli binalarda
yapılabilecek en düşük değere düşürmek daha doğru olacaktır.
Biltek mühendislik olarak biz bu uygulamadan müşteri kabulünü
de dikkate alarak, taviz vermeden yapmaktayız.Topraklama
tesisatında kullanılan klemens ve elektrotların aynı metalden
yapılması (bakır) korozyonun önlenmesi için gereklidir.Test
klemensleri dışında tüm eklerin termal kaynak ile yapılması
uzun dönemde bakım maliyeti ve tesisin güvenirliliği için
tavsiye edilmektedir.Termal kaynak uygulanmayan eklerin
mutlaka korozyona karşı koruma altına alınması gerekmektedir.
Yıldırımdan koruma ve topraklama tesisatının en fazla 1
yıllık periyotlarla kontrol edilmesi ve bu kontrolların
raporlanarak saklanması yönetmelikler gereği zorunludur.
.
